Upadłość konsumencka to postępowanie sądowe, które ma na celu oddłużenie osoby fizycznej. Może ono polegać na zaspokojeniu roszczeń wierzycieli oraz całkowitym lub częściowym umorzeniu długów. Według przepisów Prawa Upadłościowego do tego, aby możliwe było jej ogłoszenie muszą zaistnieć pewne konkretne przesłanki.
Przesłanki umożliwiające ogłoszenie upadłości konsumenckiej można podzielić na pozytywne oraz negatywne. Do pierwszej grupy zalicza się przede wszystkim niewypłacalność. Oznacza to, że ocena sytuacji finansowej dłużnika jednoznacznie musi wskazywać, że utracił on możliwość spłaty swoich zobowiązań. Sąd może uznać kogoś za niewypłacalnego, jeśli zalega z płatnościami za ostatnie trzy miesiące. Jest to przesłanka pozytywna, co oznacza, że musi ona wystąpić, aby było możliwe ogłoszenie upadłości.
Natomiast przesłanką negatywną jest doprowadzenie do niewypłacalności w sposób celowy lub na skutek rażącego niedbalstwa. Umyślne działanie to np. dokonanie przestępstwa, w wyniku którego konieczna jest wypłata wysokiego zadośćuczynienia, które przewyższa posiadany majątek. Rażącym niedbalstwem jest natomiast celowe zaciąganie długów w kwotach przekraczających aktualne możliwości zarobkowe. Wniosek o ogłoszenie upadłości do sądu może złożyć dłużnik lub jego wierzyciel. Jeśli stwierdzi on, że osoba zadłużona utraciła na stałe możliwość spłaty swoich zadłużeń, np. z powodu bardzo złego stanu zdrowia lub podeszłego wieku może zdecydować o automatycznym oddłużeniu.
